ଦେଶ

45 ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଠିକ୍ ଆଜିର ଦିନରେ ଏକଛତ୍ରବାଦୀ ନୀତିରେ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ହତ୍ୟା କରିଥିଲା କଂଗ୍ରେସ ସରକାର

ଅର୍ଗସ ବ୍ୟୁରୋ : ଆଜିକାଲି ଭାରତରେ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ସ୍ୱାଧୀନତାର ଦ୍ଵାହି ଦେଇ ବର୍ତ୍ତମାନର ସରକାରଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରିବା ଏକ ପ୍ରକାରର ଫ୍ୟାଶନ୍ ପାଲଟିଛି। ଯଦି ଇତିହାସକୁ ଆମେ ଫେରିବା ତେବେ 1975 ମସିହା ଜୁନ 25ରେ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ଵାଧୀନତା ଏବଂ ମାନବଅଧିକାରର ସବୁଠୁ ଅଧିକ କ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ। ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀତ୍ଵ ସମୟରେ କଂଗ୍ରେସ ସରକାର ଦ୍ଵାରା ଗଣତନ୍ତ୍ରର ସବୁଠୁ ଅଧିକ ମଜାକ ଉଡାଯାଇଛି। ଆଜକୁ ଠିକ୍ 45 ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଭାରତରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ଘୋଷଣା କରି ସମସ୍ତ ନାଗରିକଙ୍କ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ଛିନ୍ନ କରିଥିଲା କଂଗ୍ରେସ। ଫଳରେ ଦେଶ ସ୍ଵାଧୀନ ହେବାପରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ସ୍ଥିତିକୁ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଦୁର୍ଘଟଣା କୁହାଯାଉଛି। ଏପରିକି ଦେଶର ଏକ କଳା ଅଧ୍ୟାୟ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

1975 ମସିହା ଜୁନ 25 ତାରିଖ ରାତ୍ରୀରେ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ଉପରେ ଆକସ୍ମିକ ଭାବରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ସ୍ଥିତି ଥୋପି ଦିଆଗଲା। ଏହାପର ଦିନ ସକାଳେ ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ରେଡିଓରେ ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଏକ ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରେରଣ କରିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀମାନେ ! ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦେଶରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଡରିବାର ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ। ଏହି ଦୁଇ ପଦ ଅର୍ଥହୀନ କଥା ପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଶରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ସ୍ଥିତିର ଭୟାବହତା ବ୍ୟାପି ଯାଇଥିଲା। ଦେଶରେ ଆନ୍ତରିକ ଅଶାନ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ସ୍ଥିତି ଲାଗୁ କରିବାକୁ ସମ୍ବିଧାନର 352 ଅନୁଚ୍ଛେଦରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।

ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ, 1975 ଜୁନ 25ରେ ଦେଶରେ ସେଭଳି କିଛି ଆନ୍ତରିକ ଅଶାନ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ନଥିଲା। ପରନ୍ତୁ ଗରିବୀ ହଟାଅ ନାରା ଦେଉଥିବା ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗଣତନ୍ତ୍ର ହଟାଇ ଦେଇଥିଲେ। ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିଣାମ ସ୍ଵରୂପ ଦେଶରେ ପ୍ରେସ୍ ସେନ୍ସରସିପ୍ ଲାଗୁହେଲା। ତେବେ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି କଳା ଅଧ୍ୟାୟ କେବଳ ଏତିକି ନଥିଲା। ଜରୁରୀକାଳୀନ ଘୋଷଣା କରିବାର ପୂର୍ବଦିନ ଅର୍ଥାତ୍ ଜୁନ 24 ତାରିଖ ଦିନ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ବିରୋଧ କରୁଥିବା ତମାମ ବିରୋଧୀ ନେତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିବାକୁ ମାଷ୍ଟର ପ୍ଲାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିଲା। ଏହାପରେ ଅଧରାତ୍ରୀରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଫାରୁଖଉଦ୍ଦୀନ ଅଲ୍ଲୀ ଅହମଦଙ୍କ ଠାରୁ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ହସ୍ତାକ୍ଷର ନିଆଯାଇଥିଲା। ସ୍ଥିତି ଏଭଳି ଗମ୍ଭୀର ହୋଇଥିଲା ଯେ, ଜରୁରୀକାଳୀନ ସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ କିଛି କହିଲେ କିମ୍ବା ଲେଖିଲେ ତୁରନ୍ତ ଜେଲ ପଠା ଯାଉଥିଲା।

ଏତଦ୍ ସତ୍ତ୍ଵେ ମଧ୍ୟ ଜରୁରୀକାଳୀନ ସ୍ଥିତି ବିରୋଧରେ ସ୍ଵର ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିବା ଜନନାୟକଙ୍କ ଉତ୍ସାହ କମି ନଥିଲା। ସେମାନେ ସ୍ଵର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା ଜାରି ରଖିଥିଲେ। ଯାହାର ପରିଣାମ ସ୍ଵରୂପ 21 ମାସ ପରେ 1977 ମାର୍ଚ୍ଚ 21ରେ ଦେଶର ଜରୁରୀକାଳୀନ ସ୍ଥିତି ହଟାଯାଇଥିଲା। ଏହାପରେ ଦେଶବାସୀ ମତଦାନର ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର କରି ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଶାସନରୁ ବହିଷ୍କାର କରିଥିଲେ।

ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନିଷ୍ପତିକୁ ବିରୋଧ କରି ଜୟ ପ୍ରକାଶ ନାରାୟଣ ଲୋକଙ୍କ ହୃଦୟ ଜିତିଥିଲେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ରାଜ ନାରାୟଣ, ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ, ଲାଲ କୃଷ୍ଣ ଆଡଭାଣୀ, ଜର୍ଜ ଫର୍ଣ୍ଣାଣ୍ଡିସ୍, ଚୌଧୁରୀ ଚରଣ ସିଂ, ମୋରାର୍ଜୀ ଦେଶାଇ, ନାନାଜୀ ଦେଶମୁଖ, ଭିଏମ ତରୁକୁଣ୍ଡେ, ଏଚଡି ଦେବ ଗୌଡା, ଅରୁଣ ଜେଟଲୀ, ରାମ ଭିଲାସ ପାସୱାନ, ଡ ସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ ସ୍ଵାମୀ,  ଏବଂ ନୀତୀଶ କୁମାରଙ୍କ ପରି ନେତାମାନଙ୍କୁ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଜେଲରେ ରଖିଥିଲେ। ତେବେ, ପରେ ଏହି ନେତାମାନେ କଂଗ୍ରେସକୁ ଅଡୁଆରେ ପକାଇଲେ। ଆଜିର ଦିନରେ ଏହି ନେତାଙ୍କ କଥା ମନେ ପକାଇଛନ୍ତି ଅନେକ ରାଜନେତା।

ତେବେ ଚାଲନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଜରୁରୀକାଳୀନ ସ୍ଥିତି ବିରୋଧରେ ସ୍ଵର ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିବା ସେହି ଜନନାୟକଙ୍କ ବିଷୟରେ

ଜୟ ପ୍ରକାଶ ନାରାୟଣ : ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ବିରୋଧରେ ସମଗ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନର ମୁଖ୍ୟ ଚେହେରା ଥିଲେ ଜୟ ପ୍ରକାଶ ନାରାୟଣ।  ତେଣୁ ସେ ଜେପି ଆନ୍ଦୋଳନର ପିତା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା। 1948 ମସିହାରେ ସେ କଂଗ୍ରେସର ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟିର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ଗାନ୍ଧୀ ପାର୍ଟି ସହ ମିଳିତ ହୋଇ ସମାଜବାଦୀ ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି ଗଠନ କରିଥିଲେ। 1974 ରୁ 25 ଜୁନ୍ 1975 ଦେଶରେ କୃଷକ ଏବଂ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ଗତିବିଧି ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ସ୍ଥାନ ଦେଇଥିଲା। ଜେପିଙ୍କ ରାଜନୀତିକ ଗୁଟି ଚାଳନାରେ ସେ  ସମାଜବାଦୀ ତଥା ଦକ୍ଷିଣପନ୍ଥୀ ନେତାମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। 1977ରେ ଜେପିଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ସମସ୍ତେ ମିଳିତ ହୋଇ ଜନତା ପାର୍ଟି ଗଠନ କଲେ। ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଜେପି ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ। ତେବେ ଜୟପ୍ରକାଶ ନାରାୟଣଙ୍କର ହୃଦଘାତ ଏବଂ ମଧୁମେହ କାରଣରୁ 8 ଅକ୍ଟୋବର 1979 ରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା।

ରାଜ୍ ନାରାୟଣ : ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସିଧାସଳଖ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିବା ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ରାଜ ନାରାୟଣ ଅନ୍ୟତମ। 1971 ନିର୍ବାଚନରେ ​​ରାଜନାରାୟଣ ରାଏ ବରେଲିରୁ ୟୁନାଇଟେଡ୍ ସୋସିଆଲିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିର ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିଥିଲେ। ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ରାଜ ନାରାୟଣ କୋର୍ଟରେ ନିବେଦନ କରିଥିଲେ ଯେ ସେ ଅସତ୍ ଉପାୟରେ ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଇନ୍ଦିରା ଜିତିଛନ୍ତି। କୋର୍ଟର ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରି ଜୁନ୍ 1975 ରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନିର୍ବାଚନ ବାତିଲକୁ ବାତିଲ କରିଥିଲେ।  ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ  ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ଲଗାଇଥିଲେ।

ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ରାଜନାରାୟଣଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ଗିରଫ କରାଯାଇ ଜେଲରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ରାଜ ନାରାୟଣଙ୍କୁ 21 ମାସ ଜେଲରେ ରହିବକୁ ପଡିଥିଲା। ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ପରେ 1977 ରେ ଯେତେବେଳେ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ରାଜନାରାୟଣ ପୁଣି ଥରେ ରାଏବରେଲିରୁ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ି ବିଜୟ ହୋଇ ଜନତା ଦଳ ସରକାରରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ।

କିଛି ନେତା ମତ ଦିଅନ୍ତି ଯେ ଜନତା ପାର୍ଟି ଭାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ରାଜନାରାୟଣ ହିଁ କାରଣ ହୋଇଥିଲେ। ଚୌଧୁରୀ ଚରଣ ସିଂଙ୍କ ସହ ମିଶି ସେ ମୁରାର୍ଜୀ ଦେଶାଇଙ୍କୁ କ୍ଷମତାରୁ ବହିଷ୍କାର କରିଥିଲେ। ଜନତା ପାର୍ଟିର ଶାସନ କାଳରେ ଚଧୁରୀ ଚରଣ ସିଂ ନିଜକୁ  ହନୁମାନ ବୋଲି କହୁଥିଲେ। ତେବେ ସେ ସମାଜବାଦୀ ରାଜନୀତି ଛାଡି ନାହାଁନ୍ତି ଏବଂ 31 ଡିସେମ୍ବର 1986 ରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା।

ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ: ଜରୁରୀକାଳୀନ ସମୟରେ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଗିରଫ ହୋଇଥିବା ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ। ଅଟଳ ବିହାର ବାଜପେୟୀଙ୍କୁ 18 ମାସ ଜେଲରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବାଜପେୟୀ ଜେଲରେ ଥିବାବେଳେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ବିରୋଧରେ କବିତା ଲେଖି ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ କଡ଼ା ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ। 1977 ମସିହାରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି  ପରେ ନିର୍ବାଚନରେ ମୁରାର୍ଜୀ ଦେଶାଇଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଜନତା ପାର୍ଟି ସରକାର ଗଠନ ହେଲା ଏବଂ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭବେ  ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ।

ତେବେ ଜନତା ପାର୍ଟି ଭାଙ୍ଗିବା ପରେ ବାଜପେୟୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବିଜେପି ଗଠନ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ 1996 ରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ। ଏହାପରେ 1998 ଏବଂ 1999 ରୁ 2004 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ରହିଥିଲେ। ଦୀର୍ଘ ଅସୁସ୍ଥତା ପରେ 16 ଅଗଷ୍ଟ 2018 ରେ ବାଜପେୟୀଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା।

ଜର୍ଜ ଫର୍ଣ୍ଣାଣ୍ଡିସ୍: ସମାଜବାଦୀ ନେତା ଜର୍ଜ ଫର୍ଣ୍ଣାଣ୍ଡିସ୍ ଜରୁରୀକାଳୀନ ସୂଚନା ପାଇବା ପରେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆନ୍ଦୋଳନର ଏକ ଅଂଶ ହୋଇଥିଲେ। ଫର୍ନାଣ୍ଡେସ୍ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବୁଲାବୁଲି କରିଥିଲେ, କେତେବେଳେ ସେ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ହୋଇଥିଲେ ତ କେତେବେଳେ ସେ ଭିକାରୀ ଭାବରେ  ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଆଗେଇ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ନାମରେ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଡାଇନାମାଇଟ୍ ଲଗାଇ ବିସ୍ଫୋରଣ ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିଲା। ଜୁନ୍ 1976 ରେ ଫର୍ଣ୍ଣାଣ୍ଡିସଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇ ଜେଲରେ ରଖାଯାଇଥିଲା ।

1977 ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଫର୍ଣ୍ଣାଣ୍ଡିସ୍ ବିହାରର ମୁଜାଫରପୁର ଲୋକସଭା ଆସନରେ ଲଢିଥିଲେ ଏବଂ ରେକର୍ଡ ଭୋଟରେ ଜିତି ସଂସଦରେ ପହଞ୍ଚି ଜନତା ପାର୍ଟି ସରକାରରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ସମତା ପାର୍ଟି ଗଠନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ପରେ ଜେଡିୟୁ ସହିତ ମିଶ୍ରିତ ହୋଇଥିଲା।  ଜୀବନରେ ସେ 9 ଥର ସାଂସଦ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ 29 ଜାନୁୟାରୀ 2019ରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନର ଅସୁସ୍ଥତା ପରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା।

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Most Popular

To Top